Het Blauwe Hart


IJsselmeergebied: Het Blauwe Hart van Nederland

 

Het Blauwe Hart van Nederland is het grootste zoetwatergebied van Europa en wordt gewaardeerd om haar bijzondere natuurwaarde en als prachtig cultureel erfgoed met haar weidse landschap. Samenwerkende partners in Coalitie Blauwe Hart Natuurlijk zetten zich samen in voor een vitaal en gezond IJsselmeergebied voor nu en later.

Het laatste nieuws uit het Blauwe Hart

 

Grote karekieten broedvogels langs oevers van meren

Grote karekieten kennen we vooral vanwege de zang. Ze zijn genoemd naar hun geluid. Een onomatopee heet dat. Het “karre-karre-kiet-kiet” klinkt opvallend hard en de hele dag door. Op goede plekken zingen meerdere mannetjes tegen elkaar in. Het is veel harder en het woord “karekiet” is veel duidelijker herkenbaar dan de in de zang van de nauw verwante kleine karekiet. Ook zijn grote karekieten bijna zo groot als een lijster. In sommige dialecten heten ze ook rietlijsters. De grote karekiet heeft geen opvallend verentooi. Bruin, met een lichte onderzijde. Ze hebben zeer krachtige poten waarmee ze door het riet kunnen klimmen. Grote karekieten nestelen vrijwel uitsluitend in brede rietkragen die in diep water groeien, zogenaamd waterriet. Het liefst in riet van minstens 3 tot 4 m hoog dat in 50 tot 100 cm diep water staat. Het talrijkst zijn ze aan de randen van grote meren en rivierstrangen. Ze vlechten hun nest kunstig boven het water aan enkele rietstengels. Een mannetje heeft een territorium waar meerdere wijfjes een nest in kunnen bouwen. Ze eten insecten die ze in het water of in de vegetatie vangen. Soms eten ze ook kikkertjes en visjes. Ze zijn maar kort in Nederland. Ze arriveren vanaf eind april en de eerste gaan al weer eind juli terug naar Afrika waar ze ten zuiden van de Sahara overwinteren. In het IJsselmeergebied waren ze talrijk op plekken met helder water, waterplanten en brede waterrietkragen. Dat was vooral in de Randmeren, van Gooimeer tot Ketelmeer, ruimschoots aanwezig, maar ook langs de Friese kust kwamen ze voor. Tegenwoordig is het een van de zeldzaamste zangvogels van Nederland met minder dan 100 paar waarvan de helft in de noordelijke Randmeren leeft. Daarmee is het een van de sterkt afgenomen vogelsoorten van Nederland. De afname is sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw in gang gezet door het ongunstige waterbeheer. Het vastleggen van waterpeilen in al onze meren hinderde de groei en uitbreiding van waterriet. Maar ook in meren met een stabiel of omgekeerd peil kan goed waterriet gelukkig langdurig gezond blijven en uitbreiden. Maar de toegenomen populaties herbivore watervogels, met name grauwe ganzen, zorgen voor het verdwijnen van deze rietbestanden. Dat zie je ook overal in het IJsselmeergebied. Vrijwel nergens groeit riet in het water. Vaak groeit het op de oever of in het water in pollen. Dat wijst op overbegrazing. De karekieten vinden vrijwel nergens geschikte broedplekken meer. Omdat de oorzaak zo duidelijk was, is Vogelbescherming Nederland in 2015 gestart met een beschermingsproject voor de grote karekiet in Nederland. Het hoofddoel was het leefgebied in de kerngebieden (Noordelijke Randmeren en Vechtplassen) te herstellen. Een simpele maatregel is het beschermen van rietkragen tegen ganzenvraat. In de Randmeren is sinds 2016 op ongeveer 60 locaties in totaal 4400 m raster geplaatst. Daarvan is nu resultaat van te zien. Het riet groeit weer het water in met 1 tot 2 m per seizoen en de grote karekietenpopulatie is voor het eerst sinds decennia niet meer verder in aantal afgenomen en in 2020 zelfs iets toegenomen. De volgende stap is uitbreiding naar andere voormalige broedgebieden zoals het Gooimeer, IJmeer en de Friese kust. Dan kunnen we allemaal weer van die prachtige zang genieten. Jan van der Winden
 
 

Zwemmen rond Pampus, dat is genieten van water en natuur!

Met het zwemevent rond Pampus willen wij aandacht vragen voor de kwetsbare natuur en het belang van schoon en gezond water voor vogels en vissen in het IJsselmeergebied als Blauwe Hart van Nederland. Want dat is niet zo vanzelfsprekend als het lijkt! De natuur in het IJsselmeergebied moet worden verbeterd, met meer gevarieerde leefgebieden voor vissen en vogels, met een goed voedselaanbod en betere migratiemogelijkheden voor trekvis. Daar zwemmen we voor want: Natuur beleef je in het water! Save the Date! Op zaterdag 4 september organiseren we voor de 10de keer het Rondje Pampus. Zwem mee voor een betere natuur!
 
 

Terugblik op Studio Meer IJsselmeer

Samen met Vogelbescherming Nederland organiseerde Coalitie Blauwe Hart Natuurlijk Studio Meer IJsselmeer. In drie webinars gingen we met experts in gesprek over het IJsselmeergebied waar de komende jaren veel staat te gebeuren. Via deze link kunt u de webinars nog even terugkijken.
 
 

Kustweken Noord-Holland

Op 11 maart organiseerden de Coalitie Blauwe Hart Natuurlijk, Landschap Noord-Holland, Natuur en Milieufederatie Noord-Holland, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer en Vogelbescherming Nederland in het kader van de kustweken, een online informatiebijeenkomst over natuur en duurzame energie. In deze bijeenkomst deelden de natuur- en milieuorganisaties hun zorgen over de grootschalige energieplannen die nu op tafel liggen voor het IJsselmeergebied. In de bijeenkomst legden zij uit waarom dit voor de natuur geen goede ontwikkeling is. Ook presenteerden ze een alternatieve denkrichting. De bijeenkomst is hier terug te kijken.