Pontische meeuw: een nieuwkomer in het IJsselmeergebied

In het IJsselmeergebied zijn zeven meeuwensoorten jaarrond talrijk. Bekende soorten, die er ook broeden, zijn kokmeeuw, stormmeeuw, zilvermeeuw en kleine mantelmeeuw. We gaan in een volgende nieuwsbrief alle meeuwen nog een keer voorstellen. We starten met een soort waar nog niet veel mensen van gehoord hebben, namelijk de Pontische meeuw. Hij wordt steeds gewoner, ook in het IJsselmeergebied. Sinds begin jaren negentig zijn ze aan een ongekende opmars vanuit het oosten bezig. Het hoofdverspreidingsgebied ligt bij de Kaspische en Zwarte Zee, maar ze breiden uit naar het westen. Ze zijn nu al erg talrijk in Polen en Duitsland. Ze komen daardoor steeds meer in het verspreidingsgebied terecht van de nauw verwante zilvermeeuw.

Pontische meeuwen lijken erg veel op zilvermeeuwen. Ze zijn er zo sterk aan verwant dat ze er ook mee kruisen nu de verspreidingsgebieden overlappen. Het vereist enige oefening om de verschillen te zien tussen zilvermeeuw en Pontische meeuw. Het belangrijkste verschil is de bouw. Pontische meeuwen zijn iets groter, staan hoger op de poten en hebben een langere, dunnere snavel en een iets plattere kop. De volwassenen hebben ook iets meer wit op de vleugelpunten. Hun poten zijn vleeskleurig of gelig en die van zilvermeeuwen zijn roze. Het gedrag lijkt erg op de andere meeuwen. Ze zijn echter veel vaker op het open water te vinden dan zilvermeeuwen, bijvoorbeeld achter boten. Ze zijn net iets behendiger en sneller dan zilvermeeuwen en waardoor ze waarschijnlijk beter vissen kunnen vangen.

Ze lijken beter aangepast aan het leven in zoete wateren in het binnenland. Zo zijn talrijk in het rivierengebied en  in het IJsselmeergebied mogelijk al talrijker dan zilvermeeuwen. Ze zijn er jaarrond, maar vanaf augustus komen er veel uit Oost-Europa om bij ons te overwinteren. Dan verblijven er groepen van vele tientallen op plekken zoals Marker Wadden, De Kreupel, Kinseldam, IJburg, de Afsluitdijk en de Friese kust. Waarschijnlijk zijn ze rond 2008-2014 ook gaan broeden in het IJsselmeergebied. In die periode waren er altijd individuen in de meeuwenkolonie van De Kreupel. In 2014 was daar een zeker broedpaar en op ook op Ierst was er een paar met pas uitgevlogen jongen. In 2016 werden ze voor het eerst broedend aangetroffen bij Bataviahaven op een dam en in 2020 broedden er al 15 paar op De Kreupel. Waarschijnlijk broeden ze onopgemerkt op meer plekken tussen de andere meeuwen.

Let goed op de poten van meeuwen, want in Polen en Duitsland worden veel Pontische meeuwen met ringen gemerkt. Ook jongen in de kolonies van De Kreupel en Bataviahaven krijgen gekleurde pootringen. Zo kunnen onderzoekers zien waar ze heen gaan. Je kan de pootringen aflezen of de meeuwen fotografen en de gegevens invoeren via submit.cr-birding.org.

terug naar het nieuwsoverzicht