Kansen en risico’s voor duurzame energie in het IJsselmeergebied

In Nederland wordt momenteel druk verkend hoe klimaatdoelen gehaald kunnen worden. De komende tijd zal in processen zoals de Agenda IJsselmeergebied 2050 en de Regionale Energie Strategieën (RES) gekeken worden naar de betekenis van het IJsselmeergebied hierin. Er zijn 5 Ressen die over een stukje IJsselmeergebied gaan. Het wordt mede daardoor een spannende zoektocht, want er zijn kansen maar zeker ook risico’s voor duurzame energie in het Blauwe Hart.

Ontwikkelingen Agenda IJsselmeergebied 2050

Binnen de Agenda IJsselmeergebied 2050 zijn twee verkenningen geweest. De eerste verkenning, met als opdrachtvraag ‘Hoeveel duurzame energie kan je in het IJsselmeergebied kwijt?’ is uitgewerkt door POSAD & Ecofys (2017) Zij kwamen uit op een potentiële energieopbrengst in het IJsselmeergebied van 60 à 70 petajoule (PJ) per jaar. POSAD keek vooral naar windenergie, zonne-energie en aardwarmte als energiebronnen. Daarnaast hebben H+N+S-landschapsarchitecten een verkenning gedaan vanuit de invalshoek ‘ruimtelijke kwaliteit’, zoals deze gedefinieerd is door Frits Palmboom met zijn ’10 gouden regels’. In deze verkenning zijn scenario’s uitgewerkt op basis van ruimtelijke randvoorwaarden, zoals het openhouden van landschappelijke lengteassen, het voorkomen van effecten van wildgroei, asymmetrische opstellingen etc.. Verschillende ideeën voor gebiedsgerichte combinaties zijn onderzocht, waaronder grootschalige drijvende zonnepanelen en zonne-eilanden nabij de Oostvaardersplassen, maar ook combinaties van windparken en drijvende zonnepanelen. Deze verkenningen dienen als bouwstenen voor de invulling van de Regionale Energie Strategieën.

Verkenning van verschillende energievormen

De energievormen die veelal terugkomen in de verkenningen zijn: windenergie, zonne-energie en warmte uit bodem (geothermie) en uit oppervlaktewater (aquathermie). De laatste energiebron is nog niet erg bekend, maar Thermische Energie uit Oppervlaktewater (TEO), is wel een energievorm met veel potentie. TEO is het gebruik maken van de warmte of koude van oppervlaktewater gedurende de diverse seizoenen. De warmte kan met behulp van een warmtewisselaar ingezet worden voor het verwarmen van gebouwen. Voor het IJsselmeergebied biedt deze vorm van energie veel kansen. Meer weten over TEO? Zie de website van o.a. STOWA en Deltares.

Visie Coalitie het Blauwe Hart

De coalitie is een groot voorstander van duurzame energie en het behalen van klimaatdoelen. Tegelijkertijd maakt zij zich zorgen over de grote opgave en hoe dit kan passen binnen het prachtige landschap en de natuur van het Blauwe Hart. De coalitie betreurt het dan ook dat de IJsselmeer provincies binnen de verkenningen geen aandacht hebben geschonken aan de ecologische draagkracht van het IJsselmeergebied. Daarnaast zijn er nog veel kennishiaten en is meer onderzoek nodig naar (cumulatieve) effecten van diverse soorten energie opwekking en de impact daarvan op het ecosysteem.

De coalitie benadrukt dat de uitrol van energietransitie zorgvuldig gebeurt, met inachtneming van de kernwaarden van het gebied, binnen de grenzen van de draagkracht van het ecosysteem en vanuit een  integrale benadering waarbij natuur, landschap en recreatie volledig worden meegewogen. Juist inzet op slimme win-win combinaties bieden de meeste kansen.

terug naar het nieuwsoverzicht