Hoe een natuurgebied door massale CO2-opslag meehelpt in de strijd tegen klimaatverandering

Door Monica Wesseling

Ooit zorgde de doorgestoken zeedijk bij het Friese Hallem voor meer biodiversiteit. Maar in het kwelderlandschap gebeurt nog veel meer: massale opslag van CO2.

Goudgeelgroen strekt de kwelder zich uit tot in de verre verte. Het winterzonlicht spiegelt in de smalle kreken en kleurt het schorrenkruid goudgeel. De wind loeit; duizenden ganzen grazen gretig. We zijn in het natuurgebied Fryslân Bûtendyks iets ten zuiden van Holwerd.

Het is oogverblindend, dit landschap in de kop van Friesland. En meer dan dat. Hier, in deze nieuwe kwelder, wordt groots klein werk verricht in de strijd tegen de klimaatverandering. Hier worden ‘voor de eeuwigheid’ honderden tonnen van het broeikasgas CO2 (koolstofdioxide) vastgelegd. “Niet dat het ons daarom in eerste instantie te doen is geweest. Ons doel was en is het vergroten van de biodiversiteit door een zomerpolder te verkwelderen. Maar nu uit recent onderzoek blijkt hóe belangrijk kwelders zijn voor de opslag van CO2, is dat ook voor ons extra reden om door te gaan met de aanleg van nieuwe kwelders en behoud van de bestaande.” Licht trots en duidelijk genietend wijst Chris Bakker, hoofd natuurkwaliteit van ’t Fryske Gea op een groepje scholeksters, neergestreken in ‘zijn’ natuurgebied.

Ecologische variatie genoeg

Tot 2001 was dit 123 hectaren grote gebied een zomerpolder. Door gaten te maken in de buitenste dijk en slenken te graven door de polder, kreeg de zee weer vrij toegang. Zoet werd zout, gras werd schorrenkruid, margriet zeealsem, distel zeeweegbree. De biodiversiteit groeide flink dankzij het grote aantal gradiënten van zoet naar zout. Ecologische variatie genoeg.

Dat kweldergebieden als Fryslân Bûtendyks bovendien een goede bijdrage kunnen leveren aan de opslag van koolstofdioxide, blijkt uit het rapport ‘Blue Carbon in Nederlandse kwelders’, opgesteld door ecologisch adviesbureau Waardenburg. Blue Carbon is de opslag van CO2 in ecosystemen met zout water. In Nederland zijn zulke zoute of brakke gebieden de kwelders en de zeldzame zeegrasvelden. Kwelders zijn ook prima klimaatbuffers. Doordat de zee elk jaar een laagje slib afzet, komt de kwelder steeds hoger te liggen en stijgt zo mee met de zeespiegel. Gezonde kwelders zorgen daarmee voor kustbescherming en dus veiligheid.

Opdrachtgever voor onderzoek en rapportage was Natuurmonumenten, een van de organisaties die deelnam aan de zogeheten klimaattafels, de gespreksrondes als voorbereiding van het klimaatakkoord. De natuurorganisatie wilde meer informatie over de vraag hoeveel koolstof kan worden opgeslagen in kwelders. “Dat kwelders CO2 opslaan was ook ons wel bekend. Onze vraag was echter in welke mate, of de verschillende kwelders vergelijkbaar waren en vooral ook wat we kunnen doen om de klimaatfunctie te optimaliseren”, motiveert Paul Vertegaal, programmaleider natuurlijke klimaatbuffers van Natuurmonumenten, het onderzoek.

Lees hier het hele artikel

terug naar het nieuwsoverzicht