Het Blauwe Hart


IJsselmeergebied: Het Blauwe Hart van Nederland

 

Het Blauwe Hart van Nederland is het grootste zoetwatergebied van Europa en wordt gewaardeerd om haar bijzondere natuurwaarde en als prachtig cultureel erfgoed met haar weidse landschap. Samenwerkende partners in Coalitie Blauwe Hart Natuurlijk zetten zich samen in voor een vitaal en gezond IJsselmeergebied voor nu en later.

Het laatste nieuws uit het Blauwe Hart

 

Kansenkaarten Natuurlijke Klimaatbuffers

Kansenkaarten Natuurlijke Klimaatbuffers helpen overheden om mét de natuur te gaan werken. Een goed initiatief dat Coalitie Blauwe Hart Natuurlijk ondersteunt. Lees hier een artikel over dit onderwerp. Op de website www.klimaatbuffers.nl vind je meer interessante informatie.
 
 

Kitesurfen in het IJsselmeergebied

Het IJsselmeergebied is populair onder kitesurfers. Tegelijkertijd is het IJsselmeergebied één van de grootste beschermde natuurgebieden van ons land. Het gebied is van levensbelang voor vogels. Daarom werken diverse organisaties samen om een goede balans te vinden tussen natuurbescherming en kitesurfen. Speciale locaties voor kitesurfers Kitesurfen in het IJsselmeergebied is niet vanzelfsprekend, omdat de beschermde natuurwaarden onder druk staan. De sport mag daarom alleen worden beoefend op speciaal daarvoor aangewezen locaties, nadat getoetst is dat dit wat betreft de natuur en vaarveiligheid kan. Deze blijken echter te beperkt voor deze sport. De kitesurfers hebben behoefte aan meer locaties en meer ruimte binnen de bestaande locaties. De provincies Noord-Holland en Flevoland en de Nederlandse Kitesurf Vereniging (NKV) hebben het initiatief genomen om samen met andere partijen te werken aan het beschermen van de natuur en de wensen van de kitesurfers. Toekomstbeeld kitesurfen in IJsselmeergebied Om dit initiatief uit te voeren is er een werkgroep samengesteld. Hierin zitten vertegenwoordigers van de Vogelbescherming Nederland, Blauwe Hart Natuurlijk, de NKV (ook namens het Watersportverbond), Omgevingsdienst Gooi- en Vechtstreek, Rijkswaterstaat en de provincies Noord-Holland, Fryslân en Flevoland. Het resultaat van deze werkgroep is het rapport ‘Toekomstbeeld Kitesurfen in het IJsselmeergebied’. Dit rapport geeft een goed beeld van de huidige situatie en de verbetermogelijkheden voor het kitesurfen en de natuur. De komende jaren werken deze partijen samen aan de uitvoering van de acties uit dit rapport, vanuit de eigen organisatie, gezamenlijk of in combinaties. Dit moet ervoor zorgen dat de waarde van de natuur van dit prachtige gebied onder de aandacht blijft, met de benodigde rust voor de vogels. Het kitesurfen krijgt meer ruimte, waarbij goed gekeken wordt naar de natuur en de balans tussen beide. Download Toekomstbeeld kitesurfen in het IJsselmeergebied (rapport) Toekomstbeeld kitesurfen in het IJsselmeergebied (brochure)  
 
 

Bedenker vismigratierivier haat dammen: ‘Droom ervan een dam op te blazen’

Herman Wanningen is een van de bedenkers van de vismigratierivier in de Afsluitdijk. Tien jaar geleden bedachten hij en twee collega's het plan op een bierviltje in de kroeg.  En tot hun grote verbazing wordt hun idee helemaal uitgevoerd. "Ik had nooit gedacht dat ze een gat in de Afsluitdijk zouden maken, maar het is gelukt!" Bekijk hier het filmpje van Herman. Wanningen heeft hart voor de onderwaterwereld. "Ik ben opgegroeid op een boerderij in Drenthe, we zwommen en speelden altijd in een beek. Daar is mijn liefde voor deze onzichtbare wereld ontstaan." Vooral het weghalen van dammen en andere obstakels voor vis vindt hij belangrijk. "Je wilt een gezonde en schone waterhuishouding en vissen spelen daar een belangrijke rol in. Maar dan moet je ze wel de ruimte geven." Daarom heeft Wanningen een stichting opgericht, de World Fish Migration Foundation. Deze stichting zorgt ervoor dat er over de hele wereld onder andere dammen worden weggehaald zodat vissen vrij baan hebben. De realisering van de vismigratierivier is daarin het absolute hoogtepunt. "Het is letterlijk en figuurlijk een enorme doorbraak. Dit wordt het grootste en meest innovatieve project ter wereld op dit gebied. Ik ben enorm trots dat ik hieraan bijgedragen heb." Vismigratieriver Omdat de Afsluitdijk een harde scheiding tussen de Waddenzee en het IJsselmeer vormt, hebben vissen weinig mogelijkheden om van de zoute Waddenzee naar het zoete IJsselmeer te migreren. Omdat vissen voor hun voortplanting vaak afhankelijk zijn van zoet water, is dat slecht voor de visstand. Vaak liggen zalmen, palingen en spieringen daarom massaal voor de sluizen te wachten. Maar zodra die sluizen opengaan, blijkt voor veel vissen de stroming te sterk om de overkant te halen. Dankzij de vismigratierivier kunnen vissen straks via een geleidelijke overgang heen en weer zwemmen, zonder dat er zout water in het zoete IJsselmeer komt. Hoewel de vismigratierivier dus een hoogtepunt is, heeft Wanningen meer ambities: "Op een dag hoop ik eigenhandig een dam op te blazen. Op de Afsluitdijk mag dat natuurlijk niet, maar het lijkt me geweldig om met één druk op de knop duizenden vissen de vrijheid te geven om te kunnen zwemmen waar ze willen."  
 
 

Multifunctionele Achteroevers Wieringerhoek Natuurversterking Het IJsselmeergebied is internationale topnatuur, heeft een Natura 2000-status en is van groot belang voor broed- en trekvogels. Het IJsselmeer, Markermeer en de Randmeren vormen samen het grootste zoetwatermeer op de Oost Atlantische vogeltrekroute (flyway). Dit open water is van groot belang voor soorten zoals toppereend en kuifeend. Tegelijk liggen er ook forse natuurherstelopgaven voor het IJsselmeer. Vanuit de Kader Richtlijn Water, Natura 2000 en de Programmatische Aanpak Grote Wateren (PAGW) worden er de komende jaren tientallen miljoenen geïnvesteerd in de verbetering van de ecologie en de waterkwaliteit. Een belangrijke herstelopgave ligt in het aanleggen en verbeteren van oeverzones met overstromingsgraslanden waar vis kan paaien en er rietvelden en ondiepe waterplantenzones ontstaan waar jonge vis zich schuilhoudt na het larvestadium. In Noord-Holland staat onder andere het PAGW-project Wieringerhoek in de startblokken. Ook achter de dijk wordt gekeken naar kansen voor natuurherstel die het IJsselmeer ten goede komen. In combinatie met duurzame energie In de huidige conceptplannen van de RES Noord Holland Noord, waarin zoekgebieden zijn aangewezen waar duurzame energie als wind en zon moeten worden opgewekt, liggen inmiddels concrete uitwerkingen voor zonnepanelen op eilanden in het IJsselmeer. De aanleg van eilanden met windmolens en/of zonnepanelen gaat concreet ten koste van het leefgebied van vogelpopulaties die nu al ernstig onder druk staan (zie ook bijlage 1). Je zou kunnen denken dat een stukje afsnoepen van het grote IJsselmeer en Markermeer toch niet zoveel zou moeten uitmaken voor de natuur. Niks is echter minder waar en er zijn goede alternatieven voor bijvoorbeeld zonne-energie achter de dijk. We presenteren daarom graag een aanvullend initiatief voor de RES Noord-Holland Noord waarbij we de opgave voor de opwek van duurzame energie koppelen aan biodiversiteitsherstel in het IJsselmeergebied. In deze oplossing gaan natuurherstel en energietransitie hand in hand. • Ontwikkel in de Wieringermeerpolder binnendijks multifunctionele achteroevers met ondieptes, overstromingsgraslanden en rietmoeras, zoals benoemd als een van de bouwstenen in het PAGW-project Wieringerhoek (‘Over dijken- variant’). • Breid deze nieuwe natuurstrook uit met een multifunctionele zone waarin natte landbouw, zonnepanelen en recreatie met elkaar gecombineerd worden. Multifunctioneel biedt voordelen Met de Multifunctionele Achteroevers wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan het herstel van het meerecosysteem en het sluit één op één aan op het PAGW-project Wieringerhoek. Bovendien zet het in op meervoudig ruimtegebruik en kent het de volgende voordelen: 1) Zoetwaterberging om verzilte landbouwgronden bewerkbaar te houden voor de landbouw. Water op maaiveld biedt tegendruk tegen verzilting vanuit de ondergrond.2) Verdienmodel voor agrariërs vanwege de opbrengst uit energieproductie. 3) Geen verlies van Natura 2000-oppervlakte en natuurkwaliteit. 4) Het natuurlijk waterpeil is regelbaar in de nieuwe achteroever. Het IJsselmeer heeft een tegennatuurlijk waterpeil in verband met waterveiligheid en strategische zoetwatervoorraad voor landbouw en drinkwater. Het tegennatuurlijk peil is een belangrijk aspect van de ecologische problematiek van het IJsselmeer en Markermeer. 5) Een geïntegreerde zone tussen natuur en landbouw borgt de kwaliteit van beide functies. 6) De achteroevers dragen bij aan het vergroten van de zoetwatervoorraad en waterretentie. 7) Versterken recreatieve waarde langs de dijk. Het plan voor de Multifunctionele Achteroevers Wieringermeer vraagt om een verdere uitwerking. Welke natuuropgave, energieopgave, multifunctionele landbouw-opgave en recreatieopgave is te realiseren bij welke omvang en oppervlakte? Ons verzoek is om in het kader van de RES NHN deze variant de komende maanden samen met stakeholders en overheden d.m.v. ontwerpend onderzoek nader te verkennen op mogelijkheden voor energieopwekking en kansen en effecten voor natuur, natte landbouw en recreatie.